Miejsca pamięci - Leśniczówka Udrzyn.

Autor: Wojciech Dąbrowski (dabwoj1) / 2012-07-21

W pobliżu leśniczówki Mękaliny znajduje się miejscowość Udrzyn a w niej leśniczówka dająca schronienie radiostacji i żołnierzom AK. Niestety radiostacja została namierzona przez Niemców i 5 kwietnia 1944r. stała się świadkiem tragicznych wydarzeń.Po odnalezieniu Mękalin postanowiłem dotrzeć do Urzyna. Tu nie ma tablicy wskazującej kierunek do miejsca pamięci. Pomocą służą mieszkańcy wskazując drogę. W lesie stoi dom przed którym znajduje się pomnik otoczony betonowym płotem. Pojawia się mieszkaniec domu i zapytany pozwala na fotografowanie a następnie szybko znika. Miejsce jest zadbane co bardzo cieszy. Na tablicy czytamy: W dniu 5 kwietnia 1944 r. polegli w obronie radiostacji żołnierze III bat 13 pp AK plut. Janicki Jan 'Leszko', strz. Małaszek Ireneusz 'Jeżyk', strz. Komor Mieczysław 'Wiklina'.Chciałem znaleźć coś więcej na temat wydarzeń z 5 kwietnia 1944r. Niestety poszukiwania dały nikły rezultat a to co odszukałem było niedokładne i niecałkowicie pasowało. Blogprzewodnik - Puszcza Biała tak przedstawia to zdarzenie: „ ... do szosy Warszawa – Brok. Prosto, przez spore wydmy na płd. aż do kolejnego szerokiego traktu w starodrzewiu z jałowcami.W pobliżu gajówka Udrzyn. Działający w okolicy obwód AK Opocznik posiadał radiostację nadawczo-odbiorczą do utrzymywania kontaktu z Londynem. 4 IV 1943 radiostację zainstalowano w gajówce i nadano krotki meldunek. Po lasach krążyła w tym czasie specjalna kompania 612 Wehrmachtu z aparaturą nasluchową. Nazajutrz do wsi przybył oddział hitlerowców i okrążył sąsiednią zagrodę. Prawdopodobnie zdołano zlokalizować radiostację, choć niedokładnie. Partyzanci uciekli przez sad do Bojan, gdzie wznowili nadawanie, ale i tam zostali podsłuchani. Niemcy skierowali do akcji 3 samochody wojska. Znienacka otoczono gajówkę, zabito w zaciętej walce dwóch partyzantów; do niewoli dostał się ciężko ranny radiotelegrafista plut. Janicki. Z innego dokumentu dowiadujemy się o zmianie organizacyjnej w lipcu 1944 „...mjr Antoni Jahołkowski ps. 'Brzeski'rozpoczął organizację 13 pułku piechoty Armii Krajowej ... W efekcie na terenie Obwodu utworzono III batalion 13 pp AK”. Na pomniku jest data 5 kwietnia 1944r. „Armia Krajowa w powiecie ostrowskimTekst przekazany przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Koło Krajowe 'Opocznik', Warszawa ul. Chłodna 31 .....W nocy z 14/15 września 1943 roku miejscowa Placówka o kryptonimie 'Kufer' odebrała dla Obwodu - w rejonie wsi Jarząbka - zrzut broni, materiałów wybuchowych i radiostacji. W końcu 1943 roku utworzony zostaje, z ukrywających się konspiratorów kilkunastoosobowy Lotny Oddział Bojowy (LOB) pod dowództwem ppor. Alfreda Wieczorka ps. 'Tatar', który zwiększony później do stanu około 50 żołnierzy, od maja do sierpnia 44 roku pełnił, między innymi, zadania ochrony radiostacji W-24 pracującej dla potrzeb Komendy Głównej AK. W II kwartale 1944 roku został powołany Lotny Oddział Dywersyjny (LOD) pod dowództwem ppor. Feliksa Przybytniewskiego ps. 'Mieczysław'. W skład oddziałów włączeni zostali uczestnicy wszystkich patroli specjalnych. Podany układ organizacyjny obowiązywał do lipca 1944 roku i został zmieniony w wyniku przygotowań do akcji 'Burza'. Wtedy to w lasach Puszczy Białej, mjr Antoni Jahołkowski ps. 'Brzeski' - jako mianowany dowódca pułku - rozpoczął organizację 13 pułku piechoty Armii Krajowej, mobilizując w jego szeregi - zgodnie z otrzymanym rozkazem z Podokręgu Warszawa Wschód - członków obwodu 'Opocznik'. W efekcie na terenie Obwodu utworzono III batalion 13 pp AK składający się z: kompanii 7 - dowodzonej przez ppor. 'Mieczysława' kompanii 8 - dowodzonej przez ppor. 'Tatara'kompanii 9 - dowodzonej przez ppor. 'Zygmunta' - Wacława Śladewskiego kompanii 3 - dowodzonej przez ppor. 'Sójkę' - Tomasza Grąbczewskiego Batalion liczył około 950 żołnierzy, jednak ze względu na brak uzbrojenia, zmniejszono stan do około 450. Zgrupowanie partyzanckie działające głównie w lasach wyznaczonych zabudową miejscowości Stara Pecyna, Wiśniewo, Jarząbka, Przedświt, Plewki, Małaszek przez 40 dni niepokoiło nieprzyjaciela nękając jego zaplecze, środki łączności i pojedynczych żołnierzy aktywną działalnością swoich patroli. Do większych potyczek doszło w dniu 28 sierpnia 1944 roku w rejonie wsi Jarząbka i Plewki. W dniu 30 sierpnia, w warunkach okrążenia mjr 'Brzeski' wydał rozkaz o rozwiązaniu batalionu. Część żołnierzy - partyzantów, w ilości około 150 ludzi utworzyło oddział pod dowództwem ppr. Alfreda Wieczorka 'Tatara'. Okrążony przez wojsko niemieckie koło leśniczówki Pecynka oddział stoczył wielogodzinny bój o wyjście z okrążenia. W walce zginęło około 60 osób. Po wkroczeniu wojsk radzieckich dnia 03.09.1944 r. 'Tatar' w imieniu dowódcy zgrupowania zgłosił obecność na terenie Puszczy Białej i powiatu Ostrów Mazowiecka III batalionu 13 pp Armii Krajowej. „

Opinie (4)

kurek

Jestem wnuczką leśniczego Józefa Kurka, który w czasie II wojny światowej mieszkał wraz ze swoją rodziną w leśniczówce w Udrzynie. Tam urodził się mój Tata. O wydarzeniach z 4 kwietnia 1944 roku na leśniczówce powstał film dokumentalny - około 1976 roku.  [2013-01-02 00:00]

Wujo Miro

Link do filmu https://www.youtube.com/watch?v=fdt4sKNnHqM 12 maja 2019 r. odbyły się uroczystości w 75. rocznicę obrony radiostacji w leśniczówce Udrzyn. Chwała Bohaterom. Pozdrawiam Mirosław Powierza [2019-05-13 09:29]

dabwoj1

Dzięki za link do filmu. Szkoda że nie wiedziałem o tej uroczystości to może udałoby mi się wyrwać by w niej uczestniczyć. Pozdrawiam. [2019-05-13 20:26]

formoza58

Dziękuję Pięknie, Wojtku... Jak zwykle ;-) [2019-05-14 18:59]

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Internautów.

Czytaj więcej

Portal Historyczny dobroni.pl - 2019

25 maja 2018 roku wchodzi w ycie Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakada na nas obowizek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies



Owiadczam, i zapoznaem sie z Polityk prywatnoci i zgadzam si na zapisywanie i przechowywanie w mojej przegldarce internetowej tzw. plikw cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisw oraz parametrw zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERW.

Administratorzy danych / Podmioty ktrym powierzenie przetwarzania powierzono

Hoblo Sp z o.o.,Warszawa 02-761, ul. Cypryjska 2G

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.wiadczenie usug drog elektroniczn
3.dopasowanie treci stron internetowych do preferencji i zainteresowa
4.wykrywanie botw i naduy w usugach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usug (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne ? zgoda
2.wiadczenie usug drog elektroniczn - niezbdno danych do wiadczenia usugi
3.pozostae cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzajce dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowizujcego prawa.

Prawa osoby, ktrej dane dotycz

Prawo dania sprostowania, usunicia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, ktrej dane dotycz.

Informacje dodatkowe

Wicej o zasadach przetwarzania danych w ?Polityce prywatnoci?

Ustawienia