Miejsca pamięci - Marki k.Warszawy

Autor: Wojciech Dąbrowski (dabwoj1) / 2013-03-10

Marki są podwarszawską miejscowością, w której znajdziemy wiele miejsc pamięci. Jednym z nich jest pomnik poświęcony żołnierzom AK II Rejonu „Celków – Marki”. Znajduje się on przy skrzyżowaniu dróg Białystok -Warszawa i Nieporęt - Rembertów. Jadąc z Warszawy zasłania go wiadukt trasy Nieporęt – Rembertów oraz drzewa..Upamiętnia on 18 żołnierzy Armii Krajowej II Rejonu poległych w walkach w okresie konspiracji poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego oraz w dniach od 30 lipca do 2 sierpnia 1944r. Pomnik odsłonięty został 6 października 1963r. Projekt opracował żołnierz AK II Rejonu Roman Grabowski ps. „Dziadek” Teren pod budowę stanowi darowiznę Zgromadzenia Michalitów. Pomnik wzniesiono ze składek kombatantów, społeczeństwa Marek i pomocy Wojska Polskiego. Po gruntownym remoncie, w którym obłożono cokół płytami z szarego granitu, uporządkowano teren wokół i umieszczono nową tablicę, został poświęcony w dniu 28 maja 1994r.(już teraz ponowny niewielki remont byłby wskazany). Pomnik ma ciekawą formę nawiązującą do bitwy pod Grunwaldem. Na podwyższeniu umieszczona jest swastyka, w którą wbite są dwa nagie miecze. Z przodu umieszczona została tablica z inskrypcją: „Żołnierzom Armii Krajowej Rejonu Celków -VII Obwodu Obroża poległym w walkach z okupantem hitlerowskim w latach 1939-1944 oraz w okresie Powstania Warszawskiego 1944. Cześć ich pamięci. Pomnik wzniesiono ze składek społeczeństwa Marek, Pustelnika, Strugi, Zielonki, Ząbek i Kobyłki”.Miejsce to wybrano raczej nieprzypadkowo i związane jest z przeprowadzonymi tu akcjami. Głównym zadaniem żołnierzy II Rejonu „Celków-Marki” okresie koniec lipca początek sierpnia 1944r. było zablokowanie skrzyżowania dróg z Zegrza i z Białegostoku w związku z planowanym wybuchem Powstania Warszawskiego. 28 lipca 1944r. dowódca II Rejonu, mjr Henryk Okińczyc „Bil”, przywiózł z Warszawy rozkaz o stanie pogotowia. W następnych dniach rozkaz zostaje przekazany do wszystkich jednostek bojowych Rejonu (30 lipca poległ szeregowy Henryk Antczak „Wil” przewożący rozkaz z kwatery dowódcy II Rejonu do dowódcy 1 Kompanii Osiowej II Rejonu Celków w Strudze). 30 lipca do Strugi od strony Wołomina docierają dwa czołgi sowieckie z 3 korpusu pancernego Armii Czerwonej. Korpus ten przerwał obronę niemiecką w nocy z 29 na 30 lipca w okolicy Okuniewa. Pluton 738 z Pustelnika i Strugi dowodzony przez sierżanta Jana Janczaka ps.'Sosna', stanowił grupę uderzeniową dowódcy kompanii. Miejscowa drużyna tego plutonu poprowadziła czołgi drogami leśnymi na skrzyżowanie szos Białystok -Warszawa i Zegrze - Rembertów. Zaskoczyły tutaj kolumnę niemieckich pojazdów, które udając się do Warszawy zatrzymały się w Strudze. Czołgi radzieckie ostrzelany kolumnę zabijając kilkunastu Niemców a dowódca konwoju został wzięty do niewoli. Drużyna z plutonu 738 zdobyła znaczne ilości broni i amunicji.31 lipca 1944r. zbliżające się przez Radzymin do Warszawy, pancerne siły niemieckie, spowodowały, iż dowódca kompanii porozumiał się z dowództwem czołgów radzieckich by współdziałać przy realizacji swojego głównego zadania. Po zajęciu stanowisk przez żołnierzy AK poinformowano Rosjan o gotowości bojowej. Dowódca sowieckich czołgów, obserwując drogę w kierunku Warszawy, zauważył dwa czołgi niemieckie, które miały w swoim zasięgu ostrzału szosę wzdłuż Strugi aż do Góry św. Antoniego, przez co panowały nad sytuacją w kierunku Radzymina. Wspólnie ustalono sposób ich zniszczenia. W bezpośrednie sąsiedztwo czołgów niemieckich udał się przez zabudowania gospodarskie, podwórka, ogrody i zagajniki oddział złożony z żołnierzy plutonu 738, którzy doskonale znali ten teren. Byli dobrze uzbrojeni w broń automatyczną i granaty. Czołgi stały z otwartymi włazami, a załogi obserwowały przez lornetki drogę w kierunku Radzymina leżąc na trawie w rowie obok szosy,. Atak całkowicie zaskoczył Niemców. Ogień z broni maszynowej uniemożliwił im wejście z powrotem do czołgów. Po przesłaniu meldunku o sytuacji jeden z czołgów radzieckich wyjechał zza muru kościelnego na środek szosy i celnymi strzałami zniszczył obydwa niemieckie wozy. Epizod ten nie miał większego wpływu na dalszy przebieg wydarzeń. Czołgi radzieckie oraz osłaniająca je kompania AK wycofały się do Wołomina. 2 sierpnia Dywizja Pancerno-spadochronowa 'Hermann Göring' odbiła z rąk radzieckich Radzymin, a 3 sierpnia Wołomin. Marki były w tedy bazą do tych obydwóch szturmów.

Opinie (0)

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Czytaj więcej

Portal Historyczny dobroni.pl - 2019

25 maja 2018 roku wchodzi w ycie Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakada na nas obowizek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies



Owiadczam, i zapoznaem sie z Polityk prywatnoci i zgadzam si na zapisywanie i przechowywanie w mojej przegldarce internetowej tzw. plikw cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisw oraz parametrw zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERW.

Administratorzy danych / Podmioty ktrym powierzenie przetwarzania powierzono

Hoblo Sp z o.o.,Warszawa 02-761, ul. Cypryjska 2G

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.wiadczenie usug drog elektroniczn
3.dopasowanie treci stron internetowych do preferencji i zainteresowa
4.wykrywanie botw i naduy w usugach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usug (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne ? zgoda
2.wiadczenie usug drog elektroniczn - niezbdno danych do wiadczenia usugi
3.pozostae cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzajce dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowizujcego prawa.

Prawa osoby, ktrej dane dotycz

Prawo dania sprostowania, usunicia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, ktrej dane dotycz.

Informacje dodatkowe

Wicej o zasadach przetwarzania danych w ?Polityce prywatnoci?

Ustawienia