Groby Ułanów Jazłowieckich cz.11 - Kapral Antoni Buszta

Autor: Krzysztof Goździk (formoza58) / 2016-02-12

W nocy z 17 na 18 września 1939 roku oddział, samorzutnie sformowany z " odprysków" skrwawionych oddziałów Armii " Pomorze" i " Poznań", sforsował Bzurę, niemal w miejscu jej ujścia do Wisły, kierując się w stronę Warszawy...Pod Śladowem napotkano słabą niemiecką " zagrodę". Po krótkiej walce zdobyto wieś, ztrzymując się w niej na odpoczynek i rozmieszczenie rannych w jej gospodarstwach.Niestety, rankiem 19 września Niemcy wrócili z przeważającą siłą, po zaciętej walce, spychając polskich żołnierzy pod wał przeciwpowodziowy nad Wisłą. Kilkakrotne ataki były odpierane, gdy jednak kolejne nastąpiły pod osłoną polskiej ludności cywilnej i kończyła się amunicja, reszta obrońców poddała się.Wszystkich ( włącznie z rannymi znalezionymi w chałupach) 252 żołnierzy, wraz z ponad setką mieszkańców Śladowa, jejo okolc, oraz uchodzców z zachodu, spędzono nad Wisłę. W miejscu perfidnie wskazanym przez zamieszkałych w okolicznej Nowej Wsi kolonistów niemieckich.Dwa miesiące wcześniej, w czerwcu 1939 roku, właśnie tam obchodzono corocznie organizowane Dni Morza. Tam właśnie w 1410 roku, przez most " łyżwowy" przeprawiała się polska armia pod wodzą króla Władysław Jagiełły, zmierzająca pod Grunwald.I właśnie tam 19 września 1939 roku dokonała się teutońska zemsta...Wśród zamordowanych piechurów, artylerzystów, saperów, oraz kawalerzystów znalazł się również żołnierz 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich. Skąd znalazł się w Śladowie, w miejscu, przez które nie wiodła droga wojenna pułku?...Antoni Buszta został powołany do slużby wojskowej w 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich w końcu 1937 roku. Od początku dał się poznać jako wzorowy i zdyscyplinowany ułan, toteż został skierowany do pułkowej szkoły podoficerskiej, którą ukończył w lecie 1938 roku i jako starszy ułan został wcielony do 3 szwadronu.A, że był świetnym żołnierzem, świadczą ustępy rozkazów dziennych z 1939 roku, według nich otrzymał urlop świąteczny od 1 do 9 stycznia, oraz urlop okolicznościowy w dniach od 25 do 27 lipca. A w dniu 19 marca, jako jeden z nielicznych otrzymuje awans na kaprala.Wraz z pułkiem, w szeregach 3 szwadronu, kapral Antoni Buszta wyruszył na wojenny szlak. Według dotychczasowych opracowań i żródeł, poległ w walkach w obronie Warszawy, na Czerniakowie, z nieznanym miejscem pochówku.Za męstwo wykazane w bojach został pośmiertnie uhonorowany Krzyzem Srebrnym Virtuti Militari numer 12697.Okazuje się jednak, że poległ, lub został zamordowany 19 września w Śladowie i pochowany tam w jednej ze zbiorowych mogił o numerze 14.W jakich okolicznościach znalazł się tam ? Mam dwie przypuszczalne wersje wydarzeń. Według pierwszej walczył w szeregach pułku do 17 września, jak zawsze nie zawodzący przełożonych i wyróżniający się walecznością. Po boju pod Górkami , mógl być wysłany na patrol, w celu odszukania taboru, oderwanego od pułku przed wejściem do Puszczy Kampinoskiej,a jakże potrzebnego po krwawej bitwie, choćby ze względu na wozy jako środek transportu dla licznych rannych. Z Górek do Śladowa odległość niewielka, jak na zasięg konnego patrolu. Być może,w trakcie poszukiwania taboru, trafił w ten rejon i wziął udział w tragicznym boju. Być może ?...Według drugiej wersji kapral Buszta mógl się znależć przy taborze pułkowym prowadzonym przez chor. Bronisława Gadzina. W dniu 17 września, po przeprawie, kolumna zmuszona była za dnia do marszu na odkrytym terenie w kierunku zbawczej puszczy. Niestety, nie miała szczęcia, bowiem została zbomdardowana kilkakrotnie przez niemieckie lotnictwo.Było wielu poległych ( min. trzech podoficerów gospodarczych szwadronów) i rannych.Wśrod tych ostatnich mógł być kapral Buszta, pozostawiony z innymi rannymi nie kwalifikującymi się do transportu, w zajętym przez polski oddział Śladowie.Tabor pułkowy wyruszył pólnocnym skrajem puszczy przez Polesie- Leoncin- Wincentówek- Palmiry, a stamtąd do Modlina.Ranni pozostali w chałupach Śladowa, zamordowani pamiętnego 19 września . Być może ? Tego niestety nie dowiemy się chyba nigdy,żyjąc przypuszczeniami odnośnie ostatnich chwil zycia kaprala Antoniego Buszty.W trakcie ekshumacji ze zbiorowej mogiły w Śladowie i przeniesienia szczątków na warszawskie Powązki Wojskowe przekręcono nazwisko dzielnego Ułana Jazłowieckiego na " Puszta". Prawdopodobnie za sprawą częściowo zlasowanego "nieśmiertelnika", lub uszkodzenia materiału identyfikacyjnego ( np. papiery, dokumenty) powstała nieścisłość, utrwalana przez długie lata. Następstwem tego było "narodzenie" zupełnie innej osoby, kaprala Antoniego Puszty.Badając ostatnio rozkazy pułkowe z 1939 roku nie natrafiłem, a powinienem gdyby istniał, na kaprala Antoniego Pusztę. Pora więc, aby w świetle ujawnionych dokumentów, w końcu zamknąć tą sprawę " cudownego rozdwojenia" jednej osoby.Przy okazji rodzi się pytanie, kto przedstawił kaprala Antoniego Busztę do Krzyża Srebrnego Virtuti Militari ? Czy według mojej pierwszej wersji, był nim jedyny ocalały oficer 3 szwadronu, ppor. Gerard Korolewicz ( który mógł być jego przełożonym), czy ( kierując się drugą wersją) chor. Bronisław Gadzin?Odwiedziłem niedawno mogiłę siódmą w czwartym rzędzie kwatery C 25, gdzie spoczywa kapral Antoni Buszta z 3 szwadronu 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich i pozostawiłem na krzyżu miniaturkę Krzyż Srebrnego Virtuti Militari, na który, jestem tego pewien, zasłużył.Mam nadzieję,że przeczytają mój wpis Jego Bliscy, którzy do tej pory nie mieli pojęcia o okolicznościach jego śmierci i miejscu Jego Wiecznego Spoczynku. Być może dla nich był do tej pory Bliskim, który wyszedł w 1939 roku na " wrześniowy szlak", z którego nie powrócił do rodzinnego domu.Może dzięki temu wpisowi,w końcu dowiedzą się, gdzie spoczywa...

Opinie (8)

Maly Roman

Tak... zamyśliłem się na chwilę po przeczytaniu powyższego opracowania Formozy. Ile jest jeszcze niewyjaśnionych epizodów tragicznego września 39 tego nie dowiemy się nigdy. Dobrze, że są tacy pasjonaci jak Krzysztof. Dzięki ich żmudnej pracy poznajemy rąbki złych a jakże bohaterskich losów żołnierzy II RP. Dzięki Krzysztof i.....proszę o więcej takich tematów. [2016-02-14 00:00]

dabwoj1

Krzyśku chylę czoła, Twoja dociekliwość w odkrywaniu nieznanych kart historii zasługuje na wielkie uznanie. Nie ustawaj w swoich poszukiwaniach. Pozdrawiam. [2016-02-18 00:00]

formoza58

Ja jestem tylko " puchem marnym", wylącym czoła Wam aktywni portalowi Koledzy, Romku i Wojtku,za owoce Waszychch badań, pojawiające się w wpisach i wątkach forum... Pozdro serdeczne ! ;-) [2016-02-19 00:00]

formoza58

Szkoła podoficerska Pułku, przy 1 szwadronie, latem 1938 roku. Wśród ułanów jest Antoni Buszta, ale który to on, nie dowiemy się chyba nigdy :-( [2019-07-14 19:18]

formoza58

Mogiła kaprala, 11 lipiec 2019 rok. [2019-07-15 13:51]

formoza58

. [2019-07-15 13:51]

darad2

Zygmunt Kostiuk [2019-08-10 19:26]

darad2

Stefan Uramowski [2019-08-10 19:27]

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Internautów.

Czytaj więcej

Portal Historyczny dobroni.pl - 2019

25 maja 2018 roku wchodzi w ycie Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakada na nas obowizek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies



Owiadczam, i zapoznaem sie z Polityk prywatnoci i zgadzam si na zapisywanie i przechowywanie w mojej przegldarce internetowej tzw. plikw cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisw oraz parametrw zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERW.

Administratorzy danych / Podmioty ktrym powierzenie przetwarzania powierzono

Hoblo Sp z o.o.,Warszawa 02-761, ul. Cypryjska 2G

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.wiadczenie usug drog elektroniczn
3.dopasowanie treci stron internetowych do preferencji i zainteresowa
4.wykrywanie botw i naduy w usugach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usug (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne ? zgoda
2.wiadczenie usug drog elektroniczn - niezbdno danych do wiadczenia usugi
3.pozostae cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzajce dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowizujcego prawa.

Prawa osoby, ktrej dane dotycz

Prawo dania sprostowania, usunicia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, ktrej dane dotycz.

Informacje dodatkowe

Wicej o zasadach przetwarzania danych w ?Polityce prywatnoci?

Ustawienia