Miejsca pamięci – Wysokie Mazowieckie pomnik Niepodległości (POW)

Autor: Wojciech Dąbrowski (dabwoj1) / 2016-08-02

Kontynuując spacer po Wysokiem Mazowieckiem natrafiłem na inny pomnik, o którym chciałbym napisać. Jest nim Pomnik Niepodległości nazywany również pomnikiem POW (Polska Organizacja Wojskowa) znajdujący się na rynku im. J. Piłsudskiego. Zbudowany został i odsłonięty w 1928r. w dziesiątą rocznicę odzyskania niepodległości. Upamiętnia on poległych za wolność Polski w powstaniach narodowych oraz w walkach z najazdem bolszewickim w 1920r. Pomnik powstał w formie obelisku wielobryłowego kończącego się kolumną zwieńczoną orłem (który został dodany w późniejszym okresie). W połowie wysokości umieszczono wizerunek marsz. Józefa Piłsudskiego w laurowym wieńcu. Na dolnej części obelisku, na każdym z boków znajdują się tablice. I tak na przedniej inskrypcja brzmi: „BYĆ ZWYCIĘŻONYM I NIE ULEC – TO ZWYCIĘSTWO, ZWYCIĘŻYĆ I SPOZĄĆ NA LAURACH TO KLĘSKA! JÓZEF PIŁSUDSKI ZBUDOWANY W 1928R ZBURZONY I ZAKOPANY W 1953R WYDOBYTY Z ZIEMI W 1981R ZAKOŃZONO ODBUDOWĘ W 1989RZMARTWYCHSTAŁ BY ŚWIADCZYĆ O PRAWDZIE WOLNOŚCI I SUWERENNOŚCI”Na bocznych tablicach znajdują się nazwiska, imiona i wykonywana profesja. Natomiast z tyłu pomnika na tablicy widnieje inskrypcja:„W HOŁDZIE BOHATEROM POLEGŁYM ZA WOLNOŚĆ POLSKI W POWSTANIACH NARODOWYCH 1794 – 1918 I W WALKACH Z NAJAZDEM BOLSZEWICKIM W 1920R. MIESZKAŃCY WYSOKIEGO MAZOWIECKIEGO”Jak już wspominałem pomnik zbudowano w 1928r. Jako niepoprawny politycznie w 1953r. został zniszczony i zakopany w miejscowym parku. Opisanie dalszych losów pomnika jest można by rzec trochę trudne gdyż w znalezionych informacjach daty są nieścisłe, rozbieżne, więc przytoczę te umieszczone na tablicy pomnika. W 1981r. został wydobyty z ziemi a odbudowa zakończyła się w1989r. Jakie inne daty i informacje związane są z pomnikiem? Przytoczę je w cytatach: „Po II wojnie swiatowej został zdemontowany i zakopany w miejscowym parku. W 1993 roku wydobyto go i ponownie ustawiono na nowym cokole... „„ ... wydobycie z ziemi dnia 11 lipca 1981 r. rozbitych fragmentów pomnika Polskiej Organizacji Wojskowej. (Zniszczonego w 1953 r.) Wciągu kilku tygodni odnowiono wydobyte z ziemi części postumentu, zbudowano fundament, zmontowano poszczególne elementy i ustawiono na pierwotnym miejscu. Uroczystość poświęcenia obeliska odbyła się 11 listopada 1981 r.”„Przywrócony do stanu pierwotnego, zgodnego z prawdą historyczną, w 1989 r...”Dwa ostatnie cytaty pochodzą z tej samej monografii. Trudno mi zgodzić się ze słowami „Przywrócony do stanu pierwotnego, zgodnego z prawdą historyczną” gdyż przeglądając zdjęcia archiwalne pomnika widać różnice w wyglądzie. Inaczej wykonana jest podstawa pomnika (głębiej posadowiona), inaczej wykonany wizerunek marsz. Józefa Piłsudskiego (grubszy wieniec laurowy), dodanie orła wieńczącego obelisk(na dawnych zdjęciach np. z 1937r. widać, że go nie ma), inne są tablice intencyjne i ich umiejscowienie. Ze zdjęć nie jestem w stanie odczytać tekstu, jaki pierwotnie umieszczony był na głównej, przedniej tablicy, lecz przypuszczam, iż teraz znajduje się ona z tyłu pomnika oraz w jakim stopniu został zmodyfikowany tekst na niej. Dla porównania zamieszczam zdjęcie współczesnego jego wyglądu z nałożonymi fragmentami archiwalnych fotografii. We wrześniu 2012r. pomnik przeszedł renowację. Przedwojenne oryginalne mosiężne, grawerowane tablice, które umieszczone były po obu stronach pomnika a które zostały odnalezione w 1981r. znajdują się w Izbie Pamięci Ziemi Wysokomazowieckiej przy ul Ludowej 19.

Opinie (3)

Maly Roman

Panie Wojtku, z wielkim zainteresowaniem czytam Pana wpisy. Porusza Pan w nich region Polski bliski memu sercu. Te tereny Rzeczpospolitej doznały największych najazdów wrogich armii. Był tam zabór Cara Wszech Rusi, były tam powstania antycarskie, przez te tereny przewaliła się nawała bolszewicka (1920 r.). Po 17 września do 22 czerwca 1941 r. znowu tam była władza radziecka. Następnie okupacja niemiecka do 1944 r. "Wyzwolenie" i władza ludowa od 1944 r. Teren ten jest mocno nasączony krwią Polaków, jak żaden inny region od Wisły na zachód. Tam co krok jest jakiś pomnik, tam co krok jest bezimienny grób poległego patrioty. Wielkie dzięki za zainteresowanie i nagłośnienie historii tego regionu naszej Polski. [2016-08-04 00:00]

dabwoj1

Dziękuję za ciepłe słowa motywujące do dalszych poszukiwań i przedstawiania miejsc pamięci. Nie potrafię przejść obojętnie obok takich miejsc a najprościej zobrazują to słowa J. Piłsudskiego „Naród, który nie szanuje swej przeszłości nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości.” (znów jak to ja sprawdzałem poprawność i cytat ten znalazłem w kilku słownych interpretacjach, wybaczcie jeżeli wybrałem niezgodny z oryginalnym). [2016-08-04 00:00]

rawka27

Głęboki szacunek za wpisy [2016-08-05 00:00]

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Internautów.

Czytaj więcej

Portal Historyczny dobroni.pl - 2019

25 maja 2018 roku wchodzi w ycie Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakada na nas obowizek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies



Owiadczam, i zapoznaem sie z Polityk prywatnoci i zgadzam si na zapisywanie i przechowywanie w mojej przegldarce internetowej tzw. plikw cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisw oraz parametrw zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERW.

Administratorzy danych / Podmioty ktrym powierzenie przetwarzania powierzono

Hoblo Sp z o.o.,Warszawa 02-761, ul. Cypryjska 2G

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.wiadczenie usug drog elektroniczn
3.dopasowanie treci stron internetowych do preferencji i zainteresowa
4.wykrywanie botw i naduy w usugach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usug (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne ? zgoda
2.wiadczenie usug drog elektroniczn - niezbdno danych do wiadczenia usugi
3.pozostae cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzajce dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowizujcego prawa.

Prawa osoby, ktrej dane dotycz

Prawo dania sprostowania, usunicia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, ktrej dane dotycz.

Informacje dodatkowe

Wicej o zasadach przetwarzania danych w ?Polityce prywatnoci?

Ustawienia