Miejsca pamięci - Stanisławów.

Autor: Wojciech Dąbrowski (dabwoj1) / 2011-06-20

W Stanisławowie znajdziemy miejsca pamięci w postaci:- pomnika ku czci poległych w latach 1914-1920 walczących o niepodległą Polskę- głaz ku czci poległych w walce z faszyzmem - na cmentarzu parafialnym grób Nieznanych Żołnierzy, poległych w Wojnie Obronnej 1939 i AK 1940-1947 (cmentarz odwiedziłem trzy razy aby go odnaleźć) oraz grób kaprala Mariana Gromadowskiego (odnaleziony przypadkiem szukając grobu NN). Stanisławów jak wiele innych miejscowości w 1920r. znalazł się na trasie marszu wojsk sowieckich w kierunku Warszawy. Poszukując wiadomości mówiących o wydarzeniach, jakie tu rozegrały się znalazłem taki zapis: ”W nocy z 13 na 14 sierpnia 1920 roku wieś zajęły maszerujące na Warszawę wojska bolszewickie. Opuściły ją w pośpiechu 17 sierpnia.”Porównując przebieg działań: dzień 13 sierpnia – pierwszy dzień bitwy i 16 sierpnia kontruderzenie niszczące armię sowiecką daje obraz krótkotrwałej „okupacji” Stanisławowa. II wojna światowa,VI Ośrodek Armii Krajowej Obwodu „Mewa”, „Jamnik”, „Kamień” Mińsk Mazowiecki (Stanisławów, Pustelnik, Dębe Wielkie), oto kilka wojennych dat z dziejów Stanisławowa:1.IX.1939 - Wybuch wojny.11.IX1939 - Do folwarku Poręby Leśne koło Stanisławowa, gdzie znajdował się sztab Mazowieckiej Brygady Kawalerii przybył dowódca Armii Modlin gen. Przedrzymirski. Dowódca MBK płk. Korcz zorientował go w aktualnej sytuacji brygady, po czym generał Przedrzymirski odjechał do sztabu gen. Kowalskiego w Jakubowie.12.IX.1939 - Niemcy zajęli Stanisławów.07.X.1939 - Przybyła z Warszawy 46 Dywizja Piechoty Wermachtu i rozlokowała się w Mińsku Mazowieckim oraz w Kałuszynie, Liwie i Stanisławowie.I.1940 - W Stanisławowie powstało tajne gimnazjum w domu Stanisława Witkowskiego, kierownika szkoły powszechnej w Stanisławowie. Kierownikiem tajnego nauczania był Mieczysław Ługowski.I-III1940 - W ośrodku zdrowia w Stanisławowie zorganizowano kurs sanitarny dla dziewcząt. Zajęcia prowadził dr Zygmunt Kwieciński.V.1940 - W końcu maja Niemcy urządzili w Stanisławowie łapankę.VII.1940 - W Stanisławowie na ścianach budynków pojawiły się plakaty o treści „Polska żyje i żyć będzie”.30-31.III.1942 - Nieudany zrzut na placówkę „Błoto” w rejonie Tłuszcza. Zasobniki i skoczków zrzucono na jadący pociąg i budynek plebani. Skoczkowie zgłosili się na punkt kontaktowy w Stanisławowie do Stanisława Boruckiego „Sztabor”. Część materiałów z zrzutu i pieniądze zostało odzyskanych a skoczkowie przewiezieni do Warszawy.16.III 1943 - Oddział Armii Ludowej z Mińska Mazowieckiego rozbił w Stanisławowie posterunek policji granatowej, spalił dokumenty urzędu gminnego, zniszczył centralę telefoniczną.31.V.1943 - Akcja na Urzędy Gmin w Stanisławowie i Pustelniku. Zniszczono dokumenty gminne.9.II.1944 - Akcja na wysłanników Arbeitsamtu z Mińska Mazowieckiego, którzy przyjechali do Stanisławowa, aby sporządzić listy ludzi, którzy mieli jechać na roboty do Niemiec.20.II.1944 - Łapanka w Stanisławowie. Niemcy wywieźli na roboty do Niemiec ponad 200 osób. 10 osób aresztowano i wywieziono na Pawiak.26.V.1944 - W okolicy Stanisławowa patrol dwuosobowy zastrzelił konfidenta niemieckiego, Władysława Kalkowskiego, nauczyciela ze szkoły w Zalesiu. Wyrok wykonał „Wrzos”17.VII.1944 - Patrole bojowe opanowały urzędy pocztowe w Dębem Wielkim, Pustelniku i Stanisławowie.29.VII - 10.VIII.1944 - Stanisławów był terenem krwawych walk między oddziałami Armii Radzieckiej a wojskami hitlerowskimi, uparcie broniącymi dostępu do Warszawy. W tym czasie Stanisławów uległ prawie całkowitemu zniszczeniu.30.VII.1944 - Wkroczenie kompani „Dęba” do Stanisławowa. - Wysadzenie torów kolejowych w Dębem Wielkim.31.VII.1944 - Defilada kompanii por. „Dęba” Walentego Sudy na rynku w Stanisławowie. Defiladę przyjmował, wyznaczony przez władze podziemne na starostę powiatu Mińsk Mazowiecki Władysław Boczkowski oraz przedstawiciel Armii Czerwonej i miejscowe władze gminne. Po południu do Stanisławowa niespodziewanie wkroczyli Niemcy. Kompania „Dęba” pośpiesznie wycofała się z folwarku, w którym kwaterowała. Niemcy natychmiast po zajęciu folwarku zastrzelili Władysława Boczkowskiego, Helenę Boczkowską, rotmistrza 19 pułku ułanów Stanisława Boczkowskiego, Bronisławę Lewicką, dwóch fornali oraz kilka niezidentyfikowanych osób. Natomiast oddział AK po opuszczeniu Stanisławowa, udał się ponownie w rejon gajówki w lesie krubskim.10.VIII.1944 - Wyzwolenie Stanisławowa przez Armie Radziecką.II.1945 - Zorganizowano Oddział Specjalny do obrony przed UB i NKWD. Dowódcą oddziału został Edward Wasilewski „Wichura”.8.V.1945 - Koniec wojny. Niemcy podpisały kapitulację.IV lub V.1945 - „Wyrwa” z „Samborą”, zaskoczyli milicjantów na posterunku w Stanisławowie zabierając broń.25.IX.1945 - Ujawnienie się oddziałów AK obwodu „Mewa” - ”Kamień” w miejscowości Wola Rafałowska koło Mrozów. Z ośrodka VI ujawniło się ponad 200 członków AK. W dniu Wszystkich Świętych mój kolega (mieszkaniec Stanisławowa) zawsze po zmroku zapala znicz by uczcić pamięć żołnierzy, którzy walczyli za naszą wolność.

Opinie (0)

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Czytaj więcej

Portal Historyczny dobroni.pl - 2019

25 maja 2018 roku wchodzi w ycie Rozporzdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakada na nas obowizek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies



Owiadczam, i zapoznaem sie z Polityk prywatnoci i zgadzam si na zapisywanie i przechowywanie w mojej przegldarce internetowej tzw. plikw cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisw oraz parametrw zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez dobroni.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERW.

Administratorzy danych / Podmioty ktrym powierzenie przetwarzania powierzono

Hoblo Sp z o.o.,Warszawa 02-761, ul. Cypryjska 2G

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.wiadczenie usug drog elektroniczn
3.dopasowanie treci stron internetowych do preferencji i zainteresowa
4.wykrywanie botw i naduy w usugach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usug (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne ? zgoda
2.wiadczenie usug drog elektroniczn - niezbdno danych do wiadczenia usugi
3.pozostae cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzajce dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowizujcego prawa.

Prawa osoby, ktrej dane dotycz

Prawo dania sprostowania, usunicia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, ktrej dane dotycz.

Informacje dodatkowe

Wicej o zasadach przetwarzania danych w ?Polityce prywatnoci?

Ustawienia